Đầu thập niên 1990, nhận thấy những hạn chế của cụm cảng Sài Gòn, Chính phủ Việt Nam bắt đầu quan tâm tới xây dựng một cảng nước sâu mới phục vụ cho khu vực Nam Bộ và Nam Trung Bộ. Cái Mép – Thị Vải được chọn lựa vì nó có độ sâu, nằm gần khu vực hội tụ sản xuất ở miền Đông Nam Bộ, lại nằm trên tuyến đường hàng hải quốc tế từ Hong Kong tới Singapore.

Tháng 8 năm 2005, trong bản quy hoạch chi tiết nhóm cảng Thành phố Hồ Chí Minh – Đồng Nai – Bà Rịa – Vũng Tàu, khu vực Thị Vải – Cái Mép được xác định là cảng cửa ngõ cho toàn vùng. Cảng Cái Mép – Thị Vải bắt đầu được thi cồng vào năm 2007 và chính thức được đưa vào sử dụng vào năm 2011.

Cảng Thị Vải – Cái Mép –  với tuyến giao thông chính của cảng là QL51; cảng Quốc tế Cái Mép (thị xã Phú Mỹ) được thiết kế để tiếp nhận tàu container có trọng tải lên đến 80.000 DWT với công suất thông qua đạt 600.000-700.000 TEU mỗi năm. Chiều dài bến là 600 m với tổng diện tích lên tới 48 hecta. Cảng Cải Mép – Thị Vải cũng có khả năng tiếp nhận tàu hàng tổng hợp có tải trọng lên đến 75.000 DWT. Công suất thông qua cảng đạt 1,6-2 triệu tấn mỗi năm. Tổng diện tích của cảng là 27 hecta.  

Những lợi thế đáng có của cảng Cái Mép – Thị Vải:

Về tuyến luồng vào cảng khu vực cảng Cái Mép có bề rộng 310m, độ sâu đạt – 14m so với mực chuẩn số “0” Hải đồ, đáp ứng đầy đủ nhu cầu hành trình 24h/24h cho các tàu containre thế hệ thứ 4 (Post Panamax) chở đầy tải (4-6 ngàn TEU) hoặc các tàu thế hệ thứ 5 (Post Panamax Plus; sức chở 6-8 ngàn TEU) giảm tải.

Hiện tại cảng Cái Mép – Thị Vải ( hay còn gọi là cảng vũng tàu ) đang là cảng biển lớn thứ 2 tại việt nam chỉ xếp sau cảng hải phòng. Tuy nhiên CM – TV lại là cảng biển duy nhất tại việt nam ở thời điểm hiện tại có thể đón trực tiếp được Siêu tàu container Margrethe Maersk trọng tải 194.000 tấn ( Siêu tàu lớn nhất thể giới ) cập bến vào năm 2017. Thế giới mới chỉ có 18 cảng biển làm được điều tương tự như cảng cái mép. Thành tích này khiến cảng cái mép được nhiều chuyên gia so sánh như cảng thượng hải. Vào Năm 2019 cảng cái mép đạt 3,75 triệu TEU hàng hóa tăng 27%. Cũng nhờ cảng Cái Mép thị trường Phú Mỹ cũng có lợi.

Tuy vậy vẫn còn nhiều ý kiến cho rằng cảng CM-TV hiện tại chưa hoạt động hết công suất thiết kế. Để làm rõ hơn điều này chúng ta cùng đi đến phần tiếp theo.